fbpx

David Alfaro Siqueiros – malarz niepokorny

David Alfaro Siqueiros, autoportret 1943
David Alfaro Siqueiros, autoportret 1943

Najbardziej znanym twórcą murali meksykańskich jest rzecz jasna Diego Rivera, który zdobył niegdyś zamówienie u samego Johna Davisona Rockefellera. Problem polegał na tym, że Rivera miał poglądy komunistyczne, stąd na muralu  dla amerykańskiego multimilionera przemycił postać Lenina, co przyczyniło się do ostatecznego zniszczenia dzieła. Jednak często zapomina się dodać o dwóch innych czołowych artystach tego gatunku sztuki, którymi byli  José Clemente Orozco i David Alfaro Siqueiros. Wszystkie te  postacie są uważane za Świętą Trójcę w historii muralizmu meksykańskiego. Dziś przyjrzymy się bliżej ostatniemu z nich.


José de Jesús Alfaro Siqueiros urodził się w 1896 roku w  Camargo w stanie Chihuahua, a zmarł 6. stycznia 1974 roku w mieście Cuernavaca. Był synem adwokata Cipriano Alfaro i Teresy Siqueiros. Jako że pochodził z rodziny inteligenckiej zdobywał dobre wykształcenie w stolicy kraju, jednak mając 15 lat dołączył do organizacji uczniowskiej, która protestowała przeciw ówczesnym metodom nauczania w Akademii San Carlos, do której uczęszczał. Przez przynależność do antysystemowego zrzeszenia  musiał zacząć uczęszczać do “Akademii na wolnym powietrzu” w Santa Anicie i nie mógł ukończyć szkoły San Carlos. Następnie, w wieku 18 lat, zaczął studiować na Akademii Sztuk Pięknych. Tam wraz z wieloma innymi studentmami włączył się w działania przeciwko rządowi Victoriano Huerty, obalonego w 1914 roku. Od tego czasu odbył wiele podróży militarnych po Meksyku, co pozwoliło mu dobrze poznać kulturę swojego kraju.

Carlos Orozco Romero 1918

Carlos Orozco Romero 1918

W 1919 roku, po stabilizacji i objęciu rządów przez Venustiana Carannzę, Alfaro Siqueiros wyruszył w podróż do Europy. Tam bardzo istotny wpływ wywarł na niego kubizm. W 1921 roku w Barcelonie  malarz wydał swój manifest artystyczny  Tres llamados a los artistas plásticos de América (Trzy wezwania dla artystów plastyków z Ameryki). Będąc pod wpływem marksizmu Siqueiros łączył idee artystyczne i społeczne, poszukując stylu, który byłby realizmem społecznym, dowartościowującym niższe klasy w Meksyku, ale zarazem miał uniknąć banału (taki jak prymitywizm czy indianizm, które były wtedy w modzie, podobnie jak chłopoamania w modernistycznej Polsce). Ponadto zdaniem Siquuierosa należało podążyć w nowym kierunku poszukiwań artystycznych, dążąc do duchowej odnowy i sięgając do wzorców klasycznych, ale wzbogaconych o wartości epoki nowoczesnej.

Elementos 1922

Elementos 1922

W 1922 artysta powraca do stolicy Meksyku, by tworzyć murale mające na celu edukację mas. Współpracował wtedy z resztą wielkiej trójki – Riverą i Orozco. Cały ówczesny ruch muralizmu był zaś wspierany ze strony rządu. Jednak to wciąż wydawało się za mało. Dlatego w 1923 roku Siqueiros staje się współzałożycielem Związku Zawodowego Malarzy, Rzeźbiarzy i Rytowników Meksykańskich Rewolucjonistów, któremu towarzyszyło czasopismo El Machete. W tym samym roku wydano w nim manifest, który twórca murali współtworzyłW manifeście mówiono o potrzebie sztuki kolektywnej, która służyłaby edukacji mas. Wpływy europejskie są tu znowu wyraźnie widoczne, bowiem to samo głosili wtedy rosyjscy produktywiści.

Madre proletaria 1929

Madre proletaria 1929

Na początku lat 30. malarz udał się w podróż do USA, by rozwijać swoją karierę jako muralista. Natomiast w 1940 roku pojechał do Chile, czego owcem były murale darowane temu krajowi przez rząd meksykański. Jednak myliłby się ten, kto przypuszcza, że życie Siqueirosa opierało się jedynie na rozwoju artystycznym. Na początku lat 30., przed swoim wyjazdem do USA, został on osadzony w więzieniu Lecumberri . W 1937 walczył w wojnie domowej w Hiszpanii po stronie republikańskiego rządu, wyłonionego przez Koalicję Frontu Ludowego, przeciw opozycji nacjonalistycznej. W 1940 uczestniczył w nieudanym zamachu na Lwa Trockiego. Paradoksalnie to przez swoje poglądy i działania musiał udać się na swoiste wygnanie. Działania te były również przyczyną kolejnych aresztowania malarza w latach 1960, oraz  1962-’63.

david alfaro siqueiros Retrato de George Gershwin 1936

Retrato de George Gershwin 1936

Jednak zarówno więzienie, jak i konieczność opuszczania kraju miały bardzo dobry wpływ na twórczość artysty. Co prawda, styl Davida Alfaro Siqueirosa niemal od początku jego kariery wydaje się dojrzały. Przyczyniła się do tego zapewne podroż po Europie, gdzie umocnił on swoją tożsamość meksykańską, a zarazem zapoznał się z kubizmem i marksizmem. To sprawiło, że jego prace były z jednej strony przesiąknięte wyrazistymi kształtami oraz mocnym, nierealistycznym światłocieniem, ale zarazem czerpały dużo z “indianizmu” i “prymitywizmu”, który jednak malarz chciał wzbogacić o nowoczesne walory i wydźwięk społeczny. Ponadto,będąc w USA, bardzo duży wpływ wywarła na niego twórczość Jacksona Pollocka, którego był uczniem w 1936 roku. Po uczestnictwie w kursie Polloca Siqueiros będzie starł się zawrzeć w swoich pracach połączenie malarstwa, rzeźby i architektury.

Narodziny faszyzmu, 1936
Eco por un grito 1937
Mural Muerte al invasor, Chile, 1942
Mural Cuauhtémoc contra el mito 1944
Mural Cuauhtémoc contra el mito 1944
De la dictadura de Porfirio Díaz a la revolucion 1957-65
De la dictadura de Porfirio Díaz a la revolucion 1957-65
Comments: 3
  • 2 years ago

    Thanx for the effort, keep up the good work Great work, I am going to start a small Blog Engine course work using your site I hope you enjoy blogging with the popular BlogEngine.net.Thethoughts you express are really awesome. Hope you will right some more posts.

  • 2 years ago

    I simply want to say I am just newbie to weblog and really savored you’re web page. Probably I’m going to bookmark your blog . You surely have remarkable writings. With thanks for revealing your web site.

  • 2 years ago

    I truly wanted to compose a brief remark to thank you for all the pleasant pointers you are sharing here. My considerable internet research has finally been compensated with brilliant content to go over with my company. I ‘d assume that many of us website visitors actually are unquestionably fortunate to be in a superb website with so many brilliant professionals with insightful strategies. I feel very grateful to have encountered your webpages and look forward to some more pleasurable minutes reading here. Thanks once more for all the details.

Comment